PROJECT DETAILS
Design: DEKI studio design
Project: Chios Residence Restoration
Project date: June 2024
Location: Xios, Greece
Το Πυργί της Χίου δεν αποτελεί απλώς έναν παραδοσιακό οικισμό, αλλά ένα ζωντανό αρχιτεκτονικό αφήγημα, όπου η μορφή, το μοτίβο και η συλλογική μνήμη συνθέτουν έναν τόπο με έντονη ταυτότητα. Η πρόκληση του έργου δεν ήταν η αποκατάσταση ενός παραδοσιακού κελύφους, αλλά η ένταξη μιας σύγχρονης προσωπικής αφήγησης σε ένα περιβάλλον με αυστηρούς κανόνες και βαθύ πολιτισμικό φορτίο.
Η ιδιοκτήτης, κριτής κινηματογράφου, προσεγγίζει τον χώρο όπως και μια ταινία: μέσα από την αφήγηση, τον ρυθμό, τον ήχο, τη σιωπή και την εικόνα. Η καθημερινότητά της δομείται γύρω από την παρατήρηση και τις παύσεις, στοιχεία που αποτέλεσαν βασικές παραμέτρους του σχεδιασμού. Η αρχιτεκτονική δεν κλήθηκε να εντυπωσιάσει, αλλά να λειτουργήσει ως σκηνικό εμπειρίας και στοχασμού.
Η αρχιτεκτονική πρόταση δεν επιδιώκει τη μίμηση της παράδοσης. Αντλεί από τα δομικά και μορφολογικά χαρακτηριστικά του οικισμού, τα πάχη των τοίχων, τις καμπύλες, τις καμάρες, τις υφές της πέτρας και τα χαρακτηριστικά μοτίβα και τα ενσωματώνει μέσα σε ένα σύγχρονο, αφαιρετικό φίλτρο. Οι καμπύλες λειτουργούν ως εργαλεία χωρικής αφήγησης: καθοδηγούν την κίνηση, μαλακώνουν τα όρια και δημιουργούν συνέχεια, όπως τα πλάνα μιας κινηματογραφικής ακολουθίας. Στο ισόγειο οργανώνεται ο κύριος χώρος καθημερινής ζωής. Η κουζίνα και το καθιστικό λειτουργούν ως ενιαίο σύνολο που διερευνούν τη σχέση κίνησης, θέασης και χρήσης. Οι χτιστές κατασκευές, οι καμπύλες χαράξεις και η τοποθέτηση των επίπλων δημιουργούν ρυθμό στάσεων, διασπούν την ευθύγραμμη ανάγνωση του χώρου. Ο ημιώροφος λειτουργεί ως μεταβατική ζώνη. Δεν είναι πλήρως ιδιωτικός, ούτε δημόσιος. Ένας χώρος παύσης, ανάγνωσης, παρατήρησης, σαν ενδιάμεσο πλάνο πριν την επόμενη σκηνή. Στον πρώτο όροφο οργανώνονται τα υπνοδωμάτια και τα λουτρά ως ιδιωτικοί πλέον χώροι.
Η επίπλωση προκύπτει από το ίδιο το κέλυφος και λειτουργεί ως σημείο στάσης μέσα στον χώρο. Τα ενσωματωμένα στοιχεία δεν αντιμετωπίζονται ως πρόσθετα αντικείμενα, αλλά ως προεκτάσεις της αρχιτεκτονικής, καθορίζοντας τη χρήση και τον ρυθμό της κίνησης. Τα ελάχιστα κινητά έπιπλα επιλέγονται προσεκτικά από όσα ήδη υπάρχουν και φέρουν τις δικές τους ιστορίες. Δεν προστίθενται για να συμπληρώσουν τον χώρο, αλλά για να συμμετάσχουν στην αφήγηση. Η επίπλωση, αναπόφευκτα, αποκτά κινηματογραφική διάθεση: λειτουργεί ως σκηνικό, όπου κάθε αντικείμενο έχει ρόλο, θέση και λόγο ύπαρξης.
Το φως αντιμετωπίζεται με σκηνοθετικούς όρους. Φιλτραρισμένο και χαμηλής έντασης, οργανώνει τον ρυθμό του χώρου και αναδεικνύει την υλικότητα του κελύφους. Ο φυσικός φωτισμός αποκαλύπτει σταδιακά τον χώρο, ενώ ο τεχνητός φωτισμός, με κινηματογραφική διάθεση, συνομιλεί με τις υψομετρικές διαφοροποιήσεις και τα αρχιτεκτονικά στοιχεία, ενισχύοντας την αίσθηση βάθους και αφήγησης.
Η υλικότητα παραμένει γήινη και ειλικρινής: πέτρα, πατητές επιφάνειες, κεραμικά και φυσικές υφές διατηρούν τον διάλογο με την τοπική αρχιτεκτονική, ενώ οι σύγχρονες λεπτομέρειες προστίθενται με μέτρο, ως διακριτές στρώσεις μέσα στην ίδια αφήγηση. Το παλιό και το νέο δεν ανταγωνίζονται, συνυπάρχουν μέσα από ρυθμό και ισορροπία.
Η κατοικία στο Πυργί δεν επιχειρεί να «εκσυγχρονίσει» τον οικισμό. Επιλέγει να τον κατοικήσει συνειδητά, επιτρέποντας σε μια σύγχρονη, κινηματογραφική ματιά να συνυπάρξει με τη συλλογική μνήμη του τόπου. Ένας χώρος που δεν εξηγεί τον εαυτό του, αλλά βιώνεται — σαν μια ταινία που αποκαλύπτεται σταδιακά.
